வருபவர் முதலில் கேட்கும் கேள்வி
சனிக்கிழமை மாலை, இரவு விழிப்பு வழிபாடு பாதி கடந்த நேரத்தில், ஒரு பார்வையாளர் கோவனிலுள்ள பேராலயத்துக்கு வருகிறார். பாடகர் குழு திரும்பத் திரும்ப வரும் ஏதோ ஒன்றைப் பாடுகிறது; அந்தத் திரும்பும் வரி ஒரு பெண்ணை நோக்கிச் சொல்லப்படுகிறது. அவளுடைய ஐகானை — திருவுருவப்படத்தை — முத்தமிட மக்கள் வரிசையில் நிற்கிறார்கள். அந்தப் பார்வையாளர் ஒரு நற்செய்தி சபையில் வளர்ந்தவரானால், வழிபாடு முடிவதற்குள் ஒரு கேள்வி உருவாகிவிடும்; அது அற்பமான கேள்வியும் அல்ல: கிறிஸ்துவுக்குப் பக்கத்தில் ஏதோ ஒன்று வைக்கப்பட்டுவிட்டதா?
அந்தக் கேள்விக்குத் தேவை ஆறுதல் அல்ல, பதில். அதை எழுப்பும் பெரும்பாலானோர் காக்க வேண்டிய ஒன்றையே காக்கிறார்கள்: இயேசு கிறிஸ்து ஒருவரே மீட்கிறார் என்பதையும், அவர் நிற்கும் இடத்தில் எந்தப் படைப்பும் நிற்க முடியாது என்பதையும். அதே கருத்தை, அதே சொற்களில், ஆர்த்தடாக்ஸ் கிறிஸ்தவர்கள் ஒவ்வொரு வாரமும் சொல்கிறார்கள். எனவே, வருபவர் தவறாகக் கேட்டுவிட்டார் என்பது பதில் அல்ல; அந்தச் சொற்களுக்கு ஒரு குறிப்பிட்ட பொருள் உண்டு என்பதும், திருச்சபை அவற்றை ஒரு காரணத்துக்காகவே தேர்ந்தெடுத்தது என்பதுமே பதில்.
சிங்கப்பூரில் இது கல்விக்கூடக் கேள்வி அல்ல, அன்றாடக் கேள்வி. இங்கே குடும்பங்கள் பெரும்பாலும் கலந்தவை: ஒரு மெதடிஸ்ட் தாய், ஒரு கத்தோலிக்க மாமா, ஓர் ஆர்த்தடாக்ஸ் பங்குக்குச் செல்லத் தொடங்கிய மகள் — கிறிஸ்து பிறப்பு நாளில் ஒரே மேசையில். அந்த அறையில் கிறிஸ்துவின் தாயைப் பற்றிச் சொல்லப்படுவது, ஒரு கருத்தரங்கில் சொல்லப்படுவதை விட முக்கியமானது; அதே கவனத்துக்கும் அது தகுதியானது.
அந்தப் பட்டம் கிறிஸ்துவைக் காக்கவே வரையறுக்கப்பட்டது
தேவமாதா என்பதற்கான கிரேக்கச் சொல் Theotokos — கடவுளைச் சுமந்தவள், கடவுளைப் பெற்றெடுத்தவள் என்று பொதுவாக மொழிபெயர்க்கப்படுகிறது. ஐந்தாம் நூற்றாண்டில் அது திருச்சபையின் முன் ஓர் உயிரோட்டமான சர்ச்சையாக வந்து நின்றது. கான்ஸ்டாண்டிநோபிளின் மேலாயர் நெஸ்தோரியு, கிறிஸ்துவைச் சுமந்தவள் என்னும் Christotokos-ஐயே விரும்பினார்; ஏனெனில் பழைய பட்டம், மகனின் தெய்வத்தன்மைக்கு மரியாளின் கருவறையில் ஒரு தொடக்கம் இருந்தது என்று குறிப்பதாக அவர் கருதினார். உண்மையான ஒன்றையே அவர் காக்க முயன்றார்.
தாய் ஒரு தன்மையைப் பெற்றெடுப்பதில்லை, ஒரு நபரையே பெற்றெடுக்கிறாள் என்று அலெக்சாந்திரியாவின் சிரில் பதிலளித்தார். பெத்லகேமில் பிறந்த நபர் கடவுளின் நித்திய மகனே; அந்தக் கணத்தில் அவர் அவளிடமிருந்து மாமிசம் எடுத்திருந்தார். எனவே அந்தப் பட்டத்தை மறுப்பது இரு மகன்களைக் குறிப்பதாகும் — ஒருவர் நித்தியர், ஒருவர் பிறந்தவர்; அதைத்தான் திருச்சபையால் ஏற்க முடியவில்லை. கி.பி. 431-இல் கூடிய எபேசு சங்கம் சிரிலுக்குச் சாதகமாக இந்த விவகாரத்தை முடித்து வைத்தது.
எனவே அந்தச் சொல், மரியாளைப் பற்றிய கூற்றாக இருப்பதற்கு முன் கிறிஸ்துவைப் பற்றிய கூற்று. தொழுவத்தில் கிடக்கும் அந்தக் குழந்தை கடவுள் என்று அது சொல்கிறது. அதே காரணத்துக்காகவே சீர்திருத்தத்தின் பெரும்பகுதி அந்தப் பட்டத்தைத் தக்கவைத்தது; 1577-இன் லூதரன் Formula of Concord (ஒத்திசைவுச் சூத்திரம்) அவளைக் கடவுளின் தாய் என்று சரியாக இந்தக் கிறிஸ்தவியல் பொருளிலேயே அறிக்கையிடுகிறது. ஓர் ஆர்த்தடாக்ஸ் பாடகர் குழு தேவமாதா என்று பாடும்போது, அந்த வாக்கியத்தின் எழுவாய் அவளுடைய மகனே.
லூக்கா 1:48 தன் வாசகரிடம் கேட்பது
ஒரு முன்னறிவிப்பை மரியாளின் வாயிலேயே திருவிவிலியம் வைக்கிறது. மகிமைப்பாடலில் அவள் சொல்கிறாள்: “இதோ, இனி எல்லாத் தலைமுறையினரும் என்னைப் பேறுபெற்றவள் என்பார்கள்” (லூக்கா 1:48, RSV). சில வசனங்களுக்கு முன்பு, பரிசுத்த ஆவியால் நிரப்பப்பட்ட எலிசபெத்து அவளை வாழ்த்துகிறாள்: “பெண்களுக்குள் நீ ஆசீர்வதிக்கப்பட்டவள்” (லூக்கா 1:42, RSV). வாழ்த்தும் இறைவாக்கும் ஒரே அதிகாரத்துக்குள்ளேயே இருக்கின்றன; குழந்தை பிறப்பதற்கு முன்பே சொல்லப்பட்டவை.
அந்த வசனத்தை ஒரு வினோதமாக அல்ல, ஒரு பணிப்புரையாகவே ஆர்த்தடாக்ஸ் பாடல் மரபு வாசிக்கிறது. தலைமுறைகள் அவளைப் பேறுபெற்றவள் என்று அழைக்க வேண்டியிருந்தன; திருச்சபையின் வழிபாட்டு நூல்கள், மற்ற எல்லாவற்றோடும் சேர்த்து, தலைமுறைகள் அப்படிச் செய்ததன் பதிவும்கூட. அந்த வரியை வாசிக்கும் சரியான முறை இதுதானா என்பது நியாயமான கேள்வி. ஆனால் அது, ஒரு வசனத்துக்கு எப்படிக் கீழ்ப்படிவது என்ற கேள்வியே தவிர, அந்த வசனம் அங்கே இருக்கிறதா என்ற கேள்வி அல்ல.
சிலுவையடியில் நடக்கும் காட்சியும் உண்டு; அங்கே கிறிஸ்து தம் தாயைச் சீடரிடமும், சீடரைத் தம் தாயிடமும் ஒப்படைக்கிறார் (யோவான் 19:26-27). மரணிக்கும் ஒரு மகன் செய்த வீட்டு ஏற்பாட்டை விட அது அதிகம் என்றே கிறிஸ்தவர்கள் நெடுங்காலமாக வாசித்திருக்கிறார்கள். அன்புச் சீடரிடம் ஒப்படைக்கப்பட்ட அந்தப் பெண், அவரில், திருச்சபையிடமே ஒப்படைக்கப்படுகிறாள்.
வணக்கமும் ஆராதனையும் இரு வெவ்வேறு செயல்கள்
இந்த வேறுபாடு நெருக்கடியின் கீழ் கண்டுபிடிக்கப்பட்ட நவீனத் தற்காப்பு அல்ல; அது சங்கத்திலேயே வரையப்பட்டது. கி.பி. 787-இல் கூடிய இரண்டாம் நிசேயா சங்கம், புனித உருவங்களுக்கு “உரிய வணக்கமும் கனமான மரியாதையும் செலுத்தப்பட வேண்டும்; தெய்வத் தன்மைக்கு மட்டுமே உரிய விசுவாசத்தின் உண்மையான ஆராதனை அல்ல” என்று வரையறுத்தது. இரண்டு கிரேக்கச் சொற்கள் இந்தச் சுமையைத் தாங்குகின்றன: ப்ரொஸ்கினிசிஸ் — ஒரு நபருக்குச் செலுத்தப்படும் கனம்; லத்ரியா — ஆராதனை, அது கடவுளுக்கே உரியது, வேறு யாருக்கும் அல்ல.
வரையறையை விட நடைமுறைச் சோதனை ஒன்றைச் சரிபார்ப்பது எளிது. ஓர் ஆர்த்தடாக்ஸ் ஆலயத்தில் நற்கருணை ஒருபோதும் ஒரு புனிதருக்குக் காணிக்கையாக்கப்படுவதில்லை; தேவமாதாவை நோக்கிய வழிபாட்டு முறை எதுவும் கிடையாது. திருவழிபாடு தந்தைக்கு, மகன் வழியாக, பரிசுத்த ஆவியில் காணிக்கையாக்கப்படுகிறது; திருச்சபையின் முதல், சிறந்த உறுப்பினராக அவள் அதற்குள் நினைவுகூரப்படுகிறாள். அவளுக்கு எதுவுமே பலியிடப்படுவதில்லை.
ஓர் ஐகானை முத்தமிடுவது, இறந்துபோன தாயின் புகைப்படத்தை முத்தமிடும் அதே வகையான செயலே; அதை யாரும் ஆராதனை என்று தவறாகக் கருதுவதில்லை. ஆர்த்தடாக்ஸ் கிறிஸ்தவர்கள் ஐகான்களுக்கு முன் தலைவணங்குகிறார்கள், அவற்றை முத்தமிடுகிறார்கள், அவற்றுக்கு முன் மெழுகுதிரிகளை ஏற்றுகிறார்கள். அவர்கள் செய்யாதது ஒன்றே: கடவுளுக்கு உரியதை அவற்றுக்குச் செலுத்துவது.
கிரேக்கத்தை விட ஆங்கிலமே இந்தக் குழப்பத்தை அதிகமாக்குகிறது. சமீப காலம் வரை ஆங்கிலத்தில் worship என்ற சொல் விரிந்த பொருளைச் சுமந்தது: 1662-இன் Book of Common Prayer (பொதுச் செப நூல்) மணமகனை மணமகளிடம், with my body I thee worship, என்று சொல்ல வைக்கிறது; ஆங்கில நீதிபதிகள் இன்னும் Your Worship என்றே விளிக்கப்படுகிறார்கள். கிரேக்கம் இரு வெவ்வேறு செயல்களுக்கு இரு தனித்தனிச் சொற்களை வைத்திருக்கிறது; சங்கங்கள் அவற்றைத் துல்லியமாகவே பயன்படுத்தின.
அவளைப் பற்றி ஆர்த்தடாக்ஸ் திருச்சபை கொள்வது
வெளிப்படையாகச் சொன்னால், ஆர்த்தடாக்ஸி கொள்வது இதுதான்: மரியாள் தேவமாதா; அவள் என்றும் கன்னி — கிறிஸ்தவப் பழங்காலத்தில் அவளுக்குப் பயன்படுத்தப்பட்டு, கி.பி. 553-இல் ஐந்தாம் பொதுச் சங்கத்தால் எடுத்தாளப்பட்ட பட்டம்; அவள் முற்றிலும் புனிதமானவள், பனகியா, தனிப்பட்ட பாவம் எதுவும் செய்யாதவள்; தன் வாழ்வின் இறுதியில் அவள் நித்திரையடைந்து தன் மகனிடம் எடுத்துக்கொள்ளப்பட்டாள் — அதை ஆகஸ்ட் 15 அன்று தேவமாதாவின் நித்திரையாகத் திருச்சபை கொண்டாடுகிறது; இப்போது அவள் மண்ணுலகத் திருச்சபைக்காக வேண்டுகிறாள்.
அந்தப் பட்டியலில் இல்லாதவற்றைச் சொல்வதும் அதே அளவு முக்கியம். அவள் ஒரு படைப்பு. அவள் தன் மகனால் மீட்கப்பட்டவள்; அதை அவளே சொன்னாள்: “என் ஆவி என் இரட்சகராகிய கடவுளில் களிகூர்ந்தது” (லூக்கா 1:47, KJV). கிறிஸ்துவைச் சாராத தனி அருள் ஊற்று என்றோ, மூவொரு கடவுளுக்குச் சேர்க்கப்பட்ட ஒன்று என்றோ, மேல்முறையீட்டுக்கான போட்டி அவை என்றோ ஆர்த்தடாக்ஸி அவளைப் பற்றி ஒருபோதும் போதித்ததில்லை. அவளுடைய முழு முக்கியத்துவமும் அவள் யாருடைய மாமிசத்தைத் தந்தாள் என்பதிலேயே உள்ளது.
இப்போதும் அவள் அதையே செய்கிறாள் என்று ஆர்த்தடாக்ஸி உரிமை கொண்டாடும் வடிவத்தை யோவான் நற்செய்தியில் அவளுடைய பங்கு காட்டுகிறது. கானாவூர் திருமணத்தில் திராட்சை இரசம் தீர்ந்துவிட்டதை அவள் கவனிக்கிறாள், அந்தத் தேவையைத் தன் மகனிடம் கொண்டுசெல்கிறாள், பின்னர் பணியாளர்களிடம் திரும்பி திருவிவிலியத்தில் பதிவான தன் கடைசிச் சொற்களைச் சொல்கிறாள்: “அவர் உங்களுக்குச் சொல்வதெல்லாம் செய்யுங்கள்” (யோவான் 2:5, KJV). அவள் தன்னிடமிருந்து விலக்கிச் சுட்டுகிறாள். இப்போதும் அவள் அதையே செய்கிறாள் என்றே ஆர்த்தடாக்ஸ் கிறிஸ்தவர்கள் நம்புகிறார்கள்.
ஆர்த்தடாக்ஸி கொள்ளாதது: அமலோற்பவம்
மரியாளைப் பற்றிய ஆர்த்தடாக்ஸ் போதனையும் ரோமன் கத்தோலிக்கப் போதனையும் இரு பெயர்களில் உள்ள ஒரே பொருள் என்று பல புராட்டஸ்டன்ட் வாசகர்கள் கருதுகிறார்கள். அவை ஒன்றல்ல; அவை பிரியும் மிகத் தெளிவான இடம் இதுவே. 1854 டிசம்பர் 8 அன்று, Ineffabilis Deus என்ற திருமடலில், போப் ஒன்பதாம் பயஸ், மரியாள் தான் கருவுற்ற முதல் கணத்திலிருந்தே ஜென்மப் பாவத்தின் எல்லாக் கறையிலிருந்தும் காக்கப்பட்டாள் என்று வரையறுத்தார். அந்தக் கோட்பாட்டை ஆர்த்தடாக்ஸ் திருச்சபை ஏற்பதில்லை.
ஒரு காரணம், அது பதிலளிக்கும் கேள்வியே வீழ்ச்சியைப் பற்றிய மேற்கத்திய விவரிப்பால் வடிவமைக்கப்பட்டது என்பதுதான். லத்தீன் மரபு மரபுவழிக் குற்றம் பற்றிப் பேசத் தொடங்கிய இடத்தில், ஆர்த்தடாக்ஸி மரபுவழி மரணத்தையும் சிதைவையும் பற்றிப் பேசுகிறது: பதிவேட்டில் உள்ள ஒரு குற்றச்சாட்டு அல்ல, காயப்பட்ட ஒரு தன்மை. ஆதாமிடமிருந்து இறங்கி வருவது குற்றம் அல்ல, மரணம் என்றால், 1854-இன் வரையறை அகற்றுவதற்காகக் கட்டப்பட்ட சிக்கல் அதே வடிவத்தில் எழுவதில்லை; அவளைத் தூய்மையாக வைத்திருக்க எந்த விலக்கும் தேவைப்படுவதில்லை.
அருட்தந்தை செராஃபிம் ரோஸின் சகோதரத்துவம் நிறுவப்படுவதற்கு ஆசி வழங்கிய மேலாயர் யோவான் மக்ஸிமோவிச் இரண்டாவது ஆட்சேபனையை வைத்தார். அந்தக் கோட்பாடு தேவமாதாவை உயர்த்துவதை விடத் தாழ்த்துகிறது என்று அவர் வாதிட்டார்; ஏனெனில் அது அவளுடைய போராட்டத்தையே நீக்கிவிடுகிறது — வேறு விதமாக இருந்திருக்கவே முடியாத ஒரு புனிதம் வென்றெடுக்கப்பட்ட வெற்றி அல்ல. அவள் புனிதப்படுத்தப்பட்டாள், தனிப்பட்ட பாவத்திலிருந்து காக்கப்பட்டாள், அது முன்கூட்டியே பொருத்தப்பட்ட ஒரு நிலை அல்ல, சுதந்திரத்தில் வாழப்பட்ட ஒரு வாழ்க்கை — இதுவே ஆர்த்தடாக்ஸ் மரபு கொள்வது.
மூன்றாவது காரணம் அதிகாரம் சார்ந்தது. ஆர்த்தடாக்ஸி கோட்பாட்டைச் சங்கத்தில் தீர்க்கிறது; அது காலப்போக்கில் திருச்சபை முழுவதாலும் ஏற்கப்படுகிறது. 1854-இல் ஒரே ஒரு ஆயர் பீடத்தால் பிறப்பிக்கப்பட்ட வரையறை அத்தகைய தீர்வு அல்ல. ஆர்த்தடாக்ஸ் பாடல்கள் அவளை மிகத் தூயவள், களங்கமற்றவள் என்று அழைக்கின்றன; டிசம்பர் 9 அன்று புனித அன்னாள் கருவுற்ற திருநாளையும் திருச்சபை கொண்டாடுகிறது — இவை இரண்டும் 1854-இல் வரையறுக்கப்பட்ட பொருளைச் சுமப்பதில்லை. இந்த வேறுபாடு உண்மையானது; அதைப் பற்றி யாரும் வாதிடுவதற்கு முன் அறிந்திருப்பது நல்லது.
வருபவர்களை மிகவும் கலங்கச் செய்யும் வரி
மற்ற எதையும் விட ஒரு பல்லவியே புதியவர்களைக் கலங்கடிக்கிறது; அதை மழுப்புவதை விட நேருக்கு நேர் எதிர்கொள்வது நல்லது. காலை வழிபாட்டில் கானோன் முழுவதும் பாடகர் குழு பாடுகிறது: “மிகப் புனிதமான தேவமாதாவே, எங்களை இரட்சியும்.” ஆங்கிலத்தில், முன்னுரையின்றிக் கேட்கும்போது, ஆட்சேபனை அஞ்சுவது இதுதானோ என்று ஒலிக்கிறது.
அந்தச் சொற்றொடரின் பொருள் — ஆர்த்தடாக்ஸ் எழுத்தாளர்கள் தொடர்ந்து சொல்லும் பொருள் — இதுதான்: உம் வேண்டுதல்களால், உம் மகனிடமிருந்து எங்களுக்கு மீட்பைப் பெற்றுத் தாரும். அந்த வினைச்சொல் திருவிவிலியத்திலும் இந்த வீச்சைக் கொண்டிருக்கிறது. தான் எல்லாருக்கும் எல்லாமாகிறேன் என்று பவுல் எழுதுகிறார், “எப்படியாவது சிலரை இரட்சிக்க வேண்டும்” என்பதற்காக (1 கொரிந்தியர் 9:22, KJV); தன் போதனையைக் கவனித்துக்கொள்வதன் மூலம் திமொத்தேயு “உன்னையும் உனக்குச் செவிசாய்ப்பவர்களையும் இரட்சிப்பாய்” என்றும் சொல்கிறார் (1 திமொத்தேயு 4:16, KJV). இந்த வசனங்களை யாரும் கிறிஸ்துவுக்குப் போட்டியாக வாசிப்பதில்லை.
நேர்மைக்கு இன்னும் ஒரு வாக்கியம் தேவை. சுருக்கப்பட்ட வழிபாட்டுச் சொற்கள் அன்னியர் ஒருவருக்குக் கடினமானவை; முதல் முறையில் அதைத் தவறாகக் கேட்டதற்காக ஓர் அன்னியரைக் குற்றம் சொல்ல முடியாது. அந்த வரியைப் பாடும் ஒரு பங்கு, இரண்டு முறை கேட்கப்படும் வரை காத்திராமல், வருபவர்களுக்கு அந்த விளக்கத்தைத் தர வேண்டிய கடமை உடையது.
வாதங்களைப் பற்றிப் பொதுவாக அருட்தந்தை செராஃபிம் ரோஸ் இதோடு தொடர்புடைய ஒரு கருத்தைச் சொன்னார்; அதை அவர் பிறருக்கு எதிராக அல்ல, தன் சொந்தத் தரப்புக்கு எதிராகவே சொன்னார். ஒரு பங்கு தன் நூல்களில் உள்ள ஒவ்வொரு பாடலையும் பிழையின்றி அறிந்திருக்கலாம்; ஆனாலும் ஆலயத்தின் பின்புறத்தில் நின்றுகொண்டு, ஒரு கேள்வி கேட்பது பாதுகாப்பானதா என்று யோசிக்கும் நபரிடம் அது தோற்றுப்போகலாம்.
சரியாக இருப்பது என்பது கிறிஸ்தவத்தின் வெளிப்புறப் பக்கம். அது முக்கியம், ஆனால் முதன்மையான முக்கியத்துவம் கொண்டது அல்ல.
அருட்தந்தை செராஃபிம் ரோஸ், எளிமை குறித்த உரை (1979), ஹைரோமோங்க் டமாசீன், Father Seraphim Rose: His Life and Works (அருட்தந்தை செராஃபிம் ரோஸ்: அவரது வாழ்வும் பணிகளும்), அத். 87 (St. Herman of Alaska Brotherhood)
வாதம் அல்ல, ஓர் அழைப்பு
ஆர்த்தடாக்ஸியை நோக்கிச் செல்லும் வழியில் பல விசாரிப்பவர்கள் வாசிக்கும் அமெரிக்க ஹைரோமோங்க் — குருப்பட்டம் பெற்ற துறவி — அருட்தந்தை செராஃபிம் ரோஸ், புராட்டஸ்டன்டாக வளர்க்கப்பட்டவர்; அவருடைய தாய் புராட்டஸ்டன்ட், தந்தை ரோமன் கத்தோலிக்கராக இருந்து பின் புராட்டஸ்டன்ட் ஆனவர். ஆர்த்தடாக்ஸிக்கு வந்தவர்கள் தங்கள் புதிய விசுவாசத்துக்காகக் கூர்மையான வாதங்களோடு அவருக்கு எழுதியபோது, தங்கள் குடும்பத்தாரோடு அமைதியாக வாழுங்கள் என்று அவர் சொன்னார்; புராட்டஸ்டன்ட் தவறான புரிதலுக்கான பழியின் ஒரு பகுதியை, ஆர்த்தடாக்ஸ் கிறிஸ்தவர்கள் மிகவும் விரும்பாத இடத்திலேயே அவர் வைத்தார்.
கோட்பாட்டுத் துல்லியத்தின் மதிப்பு உண்மையானதே என்றாலும், ஒரு கிறிஸ்தவ வாழ்வைப் பற்றி முதலில் சொல்லப்பட வேண்டியது அதுவல்ல என்றும் அவர் கருதினார். ஒவ்வொரு பாடலையும் தற்காக்கக்கூடிய, ஆனால் வருபவர் ஒருவரை நேசிக்க முடியாத ஒரு பங்கு, சிறிய கேள்விக்கே பதிலளித்திருக்கிறது.
இந்தப் பக்கத்தின் முடிவில் உடன்பட வேண்டும் என்று இதில் எதுவும் யாரையும் கேட்கவில்லை. திருச்சபை எந்தப் பொருளில் சொல்கிறதோ அந்தப் பொருளில் அந்தச் சொற்களைக் கேளுங்கள் என்பதே அது கேட்பது: மனுவுருவாதலைக் காக்கும் ஒரு பட்டம், திருவிவிலியமே முன்னறிவித்த ஒரு கனம், கடவுளுக்கு மட்டுமே காக்கப்படும் ஆராதனை. இரவு விழிப்பு வழிபாடு சனிக்கிழமை மாலை நடக்கிறது; அதன் பின் கேள்விகள் வரவேற்கப்படுகின்றன.
அவர்கள் புரிந்துகொள்ளக்கூடிய வகையில் ஆர்த்தடாக்ஸ் விசுவாசத்தை நாம் வாழ்ந்தும் கற்பித்தும் காட்டாததே ஒருவேளை நம்முடைய குற்றமாக இருக்கலாம்
அருட்தந்தை செராஃபிம் ரோஸ், 27 நவம்பர் 1980 கடிதம், ஹைரோமோங்க் டமாசீன், Father Seraphim Rose: His Life and Works (அருட்தந்தை செராஃபிம் ரோஸ்: அவரது வாழ்வும் பணிகளும்), அத். 84 (St. Herman of Alaska Brotherhood)