Isang blog na may tuntunin, at kung saan nanggaling ang tuntunin
Lahat ng isinusulat sa sityong ito ay sumusunod sa isang tuntunin, at inisip ng parokyang mas tapat na ilahad ang tuntunin sa isang artikulo kaysa iwanan ang mga mambabasang mag-isip nito para sa sarili nila. Hindi ito estilo ng bahay. Nanggaling ito sa isang liham na isinulat sa isang kubo sa hilagang California noong 27 Nobyembre 1980, at sa isang artikulong inilathala nang mas maaga sa taon ding iyon sa isang maliit na magasing Ortodokso na may ilang daang suskritor.
Sa madaling sabi: may malaking inaangkin ang Simbahang Ortodokso tungkol sa kanyang sarili, at tahasang sasabihin ng mga pahinang ito ang pag-angking iyon, dahil ang paglalabo nito ay magiging kawalang-galang sa sinumang naparito upang matutuhan kung ano talaga ang hawak ng mga Ortodoksong Kristiyano. Ngunit hindi gagawing sandata ang pag-angking iyon laban sa taong bumabasa nito. Hindi iyon isang makabagong pakikipagkasundo ng paniniwala at pagkamagalang. Ito ang sariling posisyon ni Padre Seraphim Rose, at ipinagtanggol niya ito sa limbag sa huling dalawang taon ng kanyang buhay.
Apat na bagay, hawak nang sabay
Madali siyang mailarawan nang mali, at nailalarawan siya nang mali sa magkabilang direksyon. Sinisipi ng iba ang kanyang pinakamatatalim na pangungusap at inilalahad siya bilang isang lalaking ang pangunahing interes ay sabihin sa ibang mga Kristiyano kung nasaan sila. Sinisipi naman ng iba ang kanyang pinakamababait at ginagawa siyang isang bagay na tatanggi siyang itawag sa kanya. Apat na bagay ang hawak niya nang sabay, at ang pagbitiw sa alinman sa mga ito ay lumilikha ng ibang tao.
- Ang Simbahang Ortodokso ang Simbahang itinatag ni Kristo, at doon ibinibigay ang mga sakramento. Sinabi niya ito nang walang pasubali at inulit niya ito.
- Hindi sa atin ang sabihin kung nasaan sa harap ng Diyos ang sinumang partikular na kaluluwa sa labas ng Simbahang iyon. Tumanggi siya sa tanong na ito sa tuwing ibinabato ito sa kanya, at ibinabalik niya ito sa Diyos.
- Tunay ang buhay Kristiyano sa labas ng Ortodoksiya. Naniwala siyang tunay na muling isinilang kay Kristo ang mga Protestante, na iniibig nila si Kristo, at na sa ilang bagay ay napapahiya nila ang mga Ortodoksong Kristiyano.
- Isang karamdamang espirituwal ang mabagsik na polemika ng mga nagbalik-loob, at mas malaki ang pinsalang idinudulot nito sa Simbahan kaysa sa mga pagkakamaling inaatake nito.
Ang pangungusap na inilagay niya sa limbag
Noong 1980 ay naglathala si Padre Seraphim ng isang pagtatanggol kay Padre Dimitry Dudko, isang paring taga-Moscow na noon ay nasa ilalim ng presyon ng mga awtoridad na Sobyet, sa The Orthodox Word, ang magasing siya mismo ang nag-edit at naglimbag. Bumaling ang bahagi ng artikulo upang kausapin ang sarili niyang mga mambabasa. Sa gitna ng mga Kanluraning nagbalik-loob sa Ortodoksiya, isinulat niya, may tukso na masyadong maluwag na magsalita tungkol sa erehiya at sa mga erehe, at gamitin ang mga pagkakamali ng mga hindi Ortodokso bilang dahilan para sa tinawag niyang “pariseong kayabangan” tungkol sa sarili nating Ortodoksiya. Saka dumating ang paghatol.
Basahin iyon nang dahan-dahan, dahil madali itong malampasan. Hindi niya sinasabing mali ang mga datos ng mabagsik na nagbalik-loob. Ipinapaubaya niyang maaaring tama ang teolohiya, salita sa salita, at kinokondena niya ang saloobin sa kabila nito. Ipinapangalan ng kasunod ng pangungusap ang bunga: nakatutulong ang saloobing ito, isinulat niya, upang itaboy mula sa Simbahang Ortodokso ang marami na sana ay naakit dito.
Mahalaga ang pinagmulan. Hindi ito isang pribadong pahayag na nahuli sa alaala ng isang tao, at hindi rin isang linya mula sa isang liham na inilabas pagkamatay niya. Inilathala niya ito, sa ilalim ng sarili niyang pangalan, sa hurnal na itinatag at pinatakbo niya. Ito ang pinakamalakas na bagay na sinabi niya tungkol sa paksa at ang pinakamadaling patunayan.
Kahit na naipahayag ito sa paraang tama sa teolohiya, mali sa espirituwal ang saloobing ito
Padre Seraphim Rose, “In Defense of Fr. Dimitri Dudko”, The Orthodox Word, blg. 2 (1980), p. 131; sinipi sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works (Padre Seraphim Rose: Ang Kanyang Buhay at mga Gawa), kab. 84 (St. Herman Press, 2003)
Ang liham ng 27 Nobyembre 1980
Ang isa pang pangunahing teksto ay isang liham, at sulit malaman ang pinagmulan nito. Sumulat sa kanya ang isang katekumeno nang may pagkabalisa. Nagbabasa siya ng mga may-akdang Ortodokso at nasalubong niya ang mga salitang tulad ng “Papista” at “erehe”, at sinabi niya rito na bilang kasapi ng isang lahing napailalim sa napakaraming panlalait, kinasusuklaman niya ang gayong ugali at hindi niya nais itong gawin mismo. Nais niyang malaman kung pinapayagan siyang tawaging mga Kristiyano ang kanyang mga kamag-anak na Protestante at Romano Katoliko. Binanggit niya si San Inocencio ng Alaska, na kilalang naging napakabait sa mga paring Pransiskanong nakilala niya sa California.
Nagsisimula ang kanyang sagot sa kagalakan sa halip na sa pagtutuwid. Natuwa siyang tanggapin ang liham, sabi niya rito, dahil ipinapakita ng kanyang saloobin na sa loob ng katotohanan ng Ortodoksiyang umaakit sa kanya ay nais niyang makahanap ng puwang para sa isang mapagmahal at mahabaging saloobin sa mga nasa labas nito — at iyon, sabi niya, ang itinuturo ng Ortodoksiya. Saka niya inilahad ang kanyang posisyon sa binilang na mga punto. Hindi malambot ang mga punto.
Ang inangkin niya, at ang tinanggihan niyang angkinin
Nagsisimula siya kung saan nagsisimula ang Simbahang Ortodokso. Ang Ortodoksiya ang Simbahang itinatag ni Kristo para sa kaligtasan ng sangkatauhan; sa Simbahang Ortodokso lamang ibinibigay ang biyaya sa pamamagitan ng mga sakramento; at kung sapat nang mahirap ang kaligtasan sa loob ng Simbahan, mas mahirap ito sa labas niya. Iyon ang tradisyonal na turong Ortodokso, sinabi nang walang unan. Hindi magkukunwari ang sityong ito na may sinabi siyang mas maamo, dahil masusumpungan ng mambabasang susunod sa sanggunian ang talata sa loob ng sampung minuto at tamang mahihinuha niyang inaayos namin siya.
Saka dumating ang pagliko. Sa liko na iyon nakabitin ang lahat ng isinulat niya tungkol sa ibang mga Kristiyano sa sumunod na dalawang taon, at nasasabi ito sa iisang sugnay, nang walang pangangatwiran at walang paghingi ng paumanhin, na para bang ito na lamang ang malinaw na bunga ng paniniwalang ang Diyos ang hukom ng mga kaluluwa at hindi tayo.
Kung nais ng Diyos na ipagkaloob ang kaligtasan sa isang taong Kristiyano sa pinakamahusay na paraang alam niya, patuloy ni Padre Seraphim, nasa Diyos iyon at hindi sa atin. Pansinin kung anong uri ng pagkakaiba ito. Itinuturo ng Simbahan kung saan ibinibigay ang mga sakramento; hindi ibinigay sa kanya ang gawain ng paglalabas ng pasya tungkol sa mga partikular na kaluluwa, at wala siyang inilabas na anuman. Hinawakan niya ang doktrina at tinanggihan niya ang hatol, at hindi niya iyon itinuring na magkasalungat.
hindi sa atin ang pagtatakda ng kalagayan ng mga nasa labas ng Simbahang Ortodokso
Padre Seraphim Rose, liham ng 27 Nobyembre 1980, sinipi sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works, kab. 84 (St. Herman Press, 2003)
Ang sinabi niya tungkol sa mga Kristiyanong Protestante
Sa liham ding iyon ay isinulat niyang kaya niya mismong tanggapin ang karanasan ng mga Protestanteng muling isinilang (born again) kay Kristo. Nakakilala siya ng mga tao, sabi niya, na lubusang binago ang kanilang buhay sa pagkakatagpo kay Kristo, at hindi niya ikakaila ang kanilang karanasan dahil lamang sa hindi sila Ortodokso. Tinawag niya ang gayong mga tao na nagsisimulang mga Kristiyano, at hinawakan niyang hindi nila maaaring taglayin ang kabuuan ng Kristiyanismo hangga't hindi sila nakakaisa ng Simbahang Ortodokso. Hindi niya binawi ang unang kalahati upang masabi ang ikalawa.
Sa ibang dako ay lumayo pa siya. Ilan sa sarili niyang mga anak na espirituwal ay nanggaling sa isang pamayanang ebanghelikal sa Eureka, California, at sa isang lektura sa taong iyon ay inilarawan niya sila sa mga tagapakinig na Ortodokso nang may hayagang paghanga: mainit at mapagmahal na mga taong maliwanag na umiibig kay Kristo, na naniniwala sa pakikibakang espirituwal, na pinipilit ang sarili nilang magpatawad sa isa't isa sa halip na magtanim ng sama ng loob, at tumatanggap ng mga taong walang tahanan mula sa lansangan. Dito, sabi niya, halimbawa sila ng kung ano tayo dapat, nang higit pa nga.
Nang magsalita siya tungkol sa pagiging simple sa nakaraang taon, ginawa niya ang gayunding punto sa sarili niyang panig. Ang daigdig ng mga Protestante, pansin niya, ay may maraming halimbawa ng mga taong may malalambot na pusong mabait sa iba dahil sa pag-ibig kay Kristo; iyon ang batayang Kristiyanismo, at walang Ortodoksong Kristiyano ang dapat mag-akalang maaari siyang maging malamig at matigas at tama at Kristiyano pa rin. Nakatutok papasok ang babala, hindi palabas.
May isang batikos sa turong Protestante sa liham, at ginagawa niya ito nang walang init. Naisip niyang ang ideyang wala nang dapat gawin ang isang taong naligtas na, dahil ginawa na ni Kristo ang lahat, ay nakaharang sa pagkakita sa diin ng Ortodoksiya sa pakikibaka para sa sariling kaligtasan matapos itong ipagkaloob, at sinipi niya si San Pablo: “gawin ninyong lubos ang inyong sariling kaligtasan nang may takot at panginginig” (Fil 2:12, salin mula sa RSV). Tunay na pagkakaiba iyon, at tatalakayin ito nang mahaba ng ibang artikulo rito.
Matapos itong pangalanan, gayunman, ay diretso siyang nagpatuloy. Halos lahat ng relihiyosong awiting pamasko, puna niya sa kasunod na hininga, ay lubusang mabuti, at inaawit ang mga ito ng mga Ortodoksong Kristiyano sa Amerika — ang ilan sa mga ito, dagdag niya na may halatang pagkaaliw, sa pinakamahihigpit na monasteryo. Minsan lamang sinabi ang pagkakaiba, nang tumpak, at saka siya tumigil sa pagdiin dito.
Potensyal na Ortodokso
Nagtatapos ang liham sa isang pormulasyong hindi inaangkin ni Padre Seraphim bilang sarili niya. Iniuugnay niya ito kay Padre Dimitry Dudko, ang paring taga-Moscow na ipinagtanggol niya sa limbag sa taon ding iyon, at inaalok niya ito bilang konklusyon ng buong pangangatwiran. Ito ang pangungusap na nagtatakda ng himig ng buong sityong ito, at sulit itong nasa harap ninyo sa sarili niyang mga salita.
Pansinin na hindi roon nagtatapos ang pangungusap. Nagpapatuloy ito sa isang panaklong, at ang panaklong ang bahaging may halagang binabayaran ng manunulat: “(kung tayo lamang sana ang magbigay sa kanila ng mas mabuting halimbawa!)”. Kanya ang tandang padamdam. Hindi niya binabati ang mga Ortodoksong Kristiyano sa kanilang posisyon; ipinapahiwatig niyang ang dahilan kung bakit hindi nakita ng iba kung ano ang Simbahan ay maaaring mas malaki ang kinalaman sa atin kaysa sa kanila.
Sinabi na niya ito, nang mas mahinahon, ilang talata bago iyon. Tungkol sa mga Kristiyanong nasa labas ng Simbahang Ortodokso ay isinulat niyang wala pa sa kanila ang buong katotohanan — marahil dahil hindi pa ito naihahayag sa kanila, o marahil dahil kasalanan natin, sa hindi pagsasabuhay at pagtuturo ng pananampalatayang Ortodokso sa paraang mauunawaan nila. Sa kanyang salaysay, ang pinakamalamang na puntong nabibigo sa buong pagkikita ay ang panig na Ortodokso nito.
Sa isang lektura sa taon ding iyon ay ginawa niya ang positibong bersyon ng punto. Kung talagang hawak ng Simbahang Ortodokso ang kabuuan ng Kristiyanismo, pangangatwiran niya, dapat ay may nakikitang isang bagay sa karaniwang buhay ng kanyang mga tao na makikilala at hahangarin ng isang taong tapat na umiibig sa katotohanan. Higit na mahirap na pamantayan iyon kaysa sa pagkapanalo sa isang pagtatalo.
Dapat nating tingnan ang mga hindi Ortodokso bilang mga taong hindi pa naihahayag ang Ortodoksiya, bilang mga taong potensyal na Ortodokso
Padre Seraphim Rose, liham ng 27 Nobyembre 1980, sinipi sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works, kab. 84 (St. Herman Press, 2003)
Ang sakit ng pagiging tama
May pangalan siya para sa kanyang tinututulan. Tinawag niya itong “sobrang-pagiging-tama”, at kung minsan ay “sakit ng pagiging tama”: isang kakitiran na minasdan niyang kumakalat sa mga nagbalik-loob at sa mga Ortodoksong ipinanganak sa Kanluran noong dekada 1970, na nag-aalok ng simpleng sagot sa masasalimuot na tanong at ng linya ng partido sa bawat posibleng paksa. Maraming nagbalik-loob, isinulat niya, ang kumakapit sa pagiging tama gaya ng bote ng sanggol, at naisip niyang mas maliligtas nila ang kanilang kaluluwa kung medyo mali sila ngunit mas mapagpakumbaba.
Ang nagpapabukod sa diyagnosis ay kung saan niya inilagay ang panganib. Nagbababala ang iba sa kanyang henerasyon na nagiging maluwag ang Simbahan; naisip niyang ang mas malalim na suliranin ay tumakbo sa kabilang direksyon, na ang tunay na nawawala ay ang lasa ng Ortodoksiya, at na walang maililigtas ang kahigpitan sa sinumang wala nang lasa at pakiramdam ng pananampalataya. Nang mabasa niya ang liham ng isang paring nangatwirang hindi dapat tulungan ang mga Ortodoksong Kristiyanong salat sa Uganda dahil nabibilang sila sa maling hurisdiksiyon, itinanong niya kung paano ba lalabanan ang gayong malamig-ang-pusong elitismo.
Ang pagiging tama, sabi niya sa mga tagapakinig noong 1979, ay ang panlabas na bahagi ng Kristiyanismo: mahalaga, ngunit hindi ang pinakamahalaga. Tungkol sa lalaking puputulin ang ulo mo dahil sa isang hindi pagkakasundo ay gumawa siya ng isang punang mahirap kalimutan — na kahinaan ang ipinapakita ng gayong tao, dahil napakawalang katiyakan niya sa sarili kaya kailangan ka niyang mahikayat upang matiyak na siya mismo ay naniniwala. Makikilala ng sinumang nakipagtalo tungkol sa relihiyon sa internet ang larawang iyon.
Lalo na ang sarili nating mga pamilya
May isang katotohanang pambiograpiyang naghahawak sa lahat ng ito. Mga Protestante ang sariling pamilya ni Padre Seraphim. Nanatiling Protestante ang kanyang ina; ang kanyang ama ay pinalaking Romano Katoliko at naging Protestante nang mag-asawa siya. Pumasok ang kanilang anak sa isang simbahang Ruso sa San Francisco sa edad na dalawampu't pito at ginugol ang natitira niyang buhay sa pagsulat tungkol sa pananampalatayang Ortodokso, at hindi sila sumunod sa kanya. Hindi siya nagteteorya tungkol sa mga kamag-anak ng ibang tao.
Kaya nang sabihin niya sa katekumenong walang dahilan upang hindi niya matawag na mga Kristiyano ang kanyang pamilya at magkaroon ng mabuting samahan sa kanila, na kinikilalang mayroon man lamang silang magkabahaging pananampalataya kay Kristo, at na dapat siyang “mamuhay nang payapa lalo na kasama ng sarili nating mga pamilya”, inilalarawan niya ang sarili niyang gawi. Iginuhit din niya ang tanging linyang inakala niyang maaaring tawirin ng polemika: may saysay lamang ang mabagsik na tono, isinulat niya, kung may aktibong nagtatangkang agawin ang ating mga kawan o baguhin ang ating turo. Sa labas ng dalawang kasong iyon, wala.
Iyon ang himig na susubukang panatilihin ng mga pahinang ito. Sasabihin namin sa inyo ang hawak ng Simbahang Ortodokso, pati sa mga puntong naiiba ito sa maaaring itinuro sa inyo, at hindi namin lilimahin ang mga pagkakaiba hanggang wala nang matira sa mga ito; sasayangin niyon ang inyong panahon at iinsultuhin ang inyong talino. Ang hindi namin gagawin ay ituring kayong kalaban. Naisip ni Padre Seraphim na hindi naman talaga ang pangangatwiran ang naghihikayat kaninuman — na ang naghihikayat ay ang makakita, sa buhay ng Simbahan, ng isang bagay na sulit hangarin. Nakaawang ang pinto, at palabas ito bumubukas.