Ano ang Pascha
Ang Pascha (mula sa Hebreong Pesach, Paskuwa) ay ang kapistahan ng Muling Pagkabuhay ni Kristo, ang pagdaan mula sa kamatayan tungo sa buhay. Tinatawag itong Kapistahan ng mga Kapistahan ng Simbahan, at ang lahat ng iba pa sa taon ay patungo rito o nagmumula rito. Sinabi ni San Pablo, “Kung si Kristo ay hindi muling nabuhay, walang kabuluhan ang aming pangangaral at walang kabuluhan din ang inyong pananampalataya” (1 Corinto 15:14).
Kinakalkula ang Pascha ng Orthodox ayon sa kalendaryo ng Simbahan at sa patakaran ng Unang Konsilyong Ekumenikal: ito ay sa unang Linggo pagkatapos ng unang kabilugan ng buwan kasunod ng spring equinox, at pagkatapos ng Paskuwa ng mga Hudyo. Iyan ang dahilan kung bakit madalas hindi ito kasabay ng Easter ng Kanluran. Sa 2027, ang Easter ng Kanluran ay sa 28 Marso at ang Pascha ng Orthodox ay sa 2 Mayo.
Ang serbisyo sa gabi
Nagsisimula ang serbisyo nang gabi na ng Sabado, sa Midnight Office, kung saan halos madilim ang simbahan at dinadala sa altar ang plashchanitsa, ang kumot-libing ni Kristo. Bago mag-hatinggabi, pinapatay ang mga ilaw, at lumalabas ng simbahan ang mga pari at mga tao na may dalang mga kandila, inaawit ang “Ang Iyong Muling Pagkabuhay, O Kristong aming Tagapagligtas”.
Minsan nilang inililibot ang simbahan, at humihinto sila sa saradong mga pinto. Inaawit ng pari ang “Nabuhay na mag-uli si Kristo mula sa mga patay”, bumubukas ang mga pinto, at pumapasok ang mga tao sa simbahang punô ng liwanag. Sumusunod ang Matins ng Pascha, kasama ang Kanon ng Pascha ni San Juan ng Damasco at ang homiliya ni San Juan Crisostomo, at pagkatapos ay ang Liturhiya.
Ang pagbati
Mula sa gabing iyon hanggang sa Pag-akyat sa Langit, nagbabatian ang mga Kristiyanong Orthodox ng “Nabuhay na mag-uli si Kristo!” at sumasagot ng “Tunay ngang nabuhay Siyang mag-uli!” (sa Slavonic, Khristos voskrese! Voistinu voskrese!), at nagpapalitan ng tatlong halik sa pisngi o ng pakikipagkamay. Maaari itong sabihin sa anumang wika.
Paulit-ulit ang himno ng Pascha: “Nabuhay na mag-uli si Kristo mula sa mga patay, tinapakan ang kamatayan sa pamamagitan ng kamatayan, at sa mga nasa libingan ay nagkaloob ng buhay.” Hindi nakikipagtalo ang Simbahan para sa Muling Pagkabuhay sa serbisyo; ipinapahayag niya ito.
Ang mga tradisyon sa paligid nito
Pagkatapos ng Liturhiya, tinatapos ng mga mananampalataya ang ayuno sa pamamagitan ng binasbasang pagkain ng Pascha: mga itlog na pininturahan ng pula (tradisyong kaugnay ni Santa Maria Magdalena), kulich (tinapay ng Pascha) at paskha (matamis na putaheng keso). Binabasbasan ang pagkain sa simbahan, karaniwang pagkatapos ng serbisyo o sa Sabado Santo. Madalas na nananatili ang mga tao para sa sama-samang pagkain.
Ang Maliwanag na Linggo (Bright Week), ang linggo pagkatapos ng Pascha, ay itinuturing na isang tuloy-tuloy na kapistahan. Nananatiling bukas buong linggo ang Maharlikang Pinto ng iconostasis, walang pag-aayuno kahit tuwing Miyerkules at Biyernes, at inaawit ang mga serbisyo sa paraan ng Pascha.
Ano ang unang hinihingi ng Semana Santa
Ang Pascha ang wakas ng isang daan. Nauuna ang Dakilang Kuwaresma at lalo na ang Semana Santa: ang pagpasok sa Linggo ng Palaspas, ang mga serbisyo ng Kasintahang Lalaki (Bridegroom), ang mga Ebanghelyo ng Pasyon sa Huwebes Santo, ang serbisyo ng paglilibing sa Biyernes Santo (Holy Friday) at ang Vigil ng Sabado Santo. Sinasabi ng maraming Orthodox na hindi maayos na matatanggap ang Pascha kung hindi pa dumaan sa Semana Santa.
Kung hindi ka makadadalo sa lahat, dumalo sa kasing-dami ng kaya mo. Ang serbisyo ng Biyernes Santo at ang gabi ng Pascha ang dapat unahin.
Kung unang beses kang dadalo
Maaaring dumalo ang sinuman, at malugod na tinatanggap ang mga bisita. Mahaba ang serbisyo sa gabi, karaniwang tatlo o apat na oras, at madalas na ginaganap sa punô na simbahan; nakatayo ang mga tao, at ayos lang na umupo kung kailangan mo. Magdala ng kandila, magsuot nang disente, at asahang bibigyan ka ng liwanag mula sa apoy ng iba. Kung hindi mo alam ang gagawin, panoorin ang mga katabi mo at magtanong pagkatapos. Masaya ang mga pari na magpaliwanag.
Tingnan ang kalendaryo ng parokya at ang WhatsApp group para sa eksaktong mga oras, na ipinapahayag bago ang Semana Santa.
