Ang inaangkin, at ang hindi sinasabi
Tanungin mo ang isang Ortodoksong pari kung ano ang nasa kalis tuwing Linggo ng umaga at sasabihin niya sa iyo, nang walang pag-aalinlangan, na ito ang Katawan at Dugo ni Hesukristo. Tanungin mo siya kung paano tumigil ang tinapay sa pagiging tinapay at malamang sasabihin niyang hindi niya alam, na walang nakaaalam, at hindi kailanman sinikap ng Simbahang alamin. Seryoso ang dalawang sagot. Ang una ay pagpapahayag ng pananampalatayang hindi papalambutin ng Simbahan; ang ikalawa ay pagtanggi na itinuturing niyang kasinghalaga.
Nakakalito ang kombinasyong iyon sa mga bisita, lalo na sa mga tinuruang umasa na ipapaliwanag ng relihiyon ang mga angkin nito o babawasan ang mga ito. Wala sa dalawa ang ginagawa ng Ortodoksiya rito. Sinasabi niya ang katotohanan at tumitigil. Malaking bahagi ng susunod ay pagtatangkang ipakita kung bakit hindi pag-iwas ang pagtigil, at kung bakit sa palagay ng Simbahan ay ibang uri ng pagsisiyasat ang tanong na “paano” kaysa sa tanong na “ano”.
Juan 6, at ang mga alagad na umalis
Sa ikaanim na kabanata ng Juan nagsisimula ito. Pagkatapos pakainin ang limang libo, sinabi ni Kristo sa maraming tao na siya ang tinapay ng buhay, at pagkatapos ay sinabi niya ang bagay na imposible para sa kanila: “Katotohanan, katotohanang sinasabi ko sa inyo, malibang kainin ninyo ang laman ng Anak ng Tao at inumin ang kanyang dugo, wala kayong buhay sa inyong sarili” (Jn 6:53). Tumutol ang kanyang mga tagapakinig. Hindi niya binawi ang mga salita o ipinaliwanag ang mga ito palayo; inulit niya ang mga ito sa mas matapang na salita, nang apat na beses.
Ang kasunod ang detalyeng itinuturing na mapagpasya ng mga mambabasang Ortodokso. “Pagkatapos nito, marami sa kanyang mga alagad ang umurong at hindi na sumama sa kanya” (Jn 6:66). Umalis ang mga alagad, at hinayaan sila ni Kristo, at tinanong niya ang Labindalawa kung aalis din ba sila. Ang gurong nangahulugan lamang ng matingkad na talinghaga ay may lahat ng pagkakataong sabihin iyon, at hindi niya ginawa. Kaya binasa ng Simbahan ang pahayag ayon sa lumilitaw nitong kahulugan, at binabasa ito sa kalis mula noon.
Si Pablo sa isang kongregasyong nagkamali
Ang unang liham ni San Pablo sa Corinto ang nagbibigay ng pinakamaagang nakasulat na salaysay ng Hapunan ng Panginoon, at isa itong pagsaway. Itinuturing ng mga taga-Corinto ang pagtitipon bilang klub-hapunan kung saan unang kumakain ang mayayaman. Ang pagwawasto niya ay nakasalalay sa kung ano ang tinapay at ang saro: “Ang saro ng pagpapala na ating pinagpapala, hindi ba ito pakikibahagi sa dugo ni Kristo? Ang tinapay na ating pinagpuputol-putol, hindi ba ito pakikibahagi sa katawan ni Kristo?” (1 Cor 10:16).
Mula roon ay bumubuo siya ng konklusyong may saysay lamang kung may bagay na tunay na naroroon. Ang sinumang kumakain nang hindi karapat-dapat ay “nagkakasala laban sa katawan at dugo ng Panginoon,” at ang sinumang kumakain “nang hindi kinikilala ang katawan ay kumakain at umiinom ng paghatol sa kanyang sarili” (1 Cor 11:27, 29). Pagkatapos ay sinasabi niyang ito ang dahilan kaya may mahihina at maysakit sa kongregasyon. Walang lumalapastangan sa isang simbolo, at walang alaalang nagpapasakit sa tao. Kinukuha ng Ortodoksiya ang babala bilang ebidensiya kung ano ang tinatanggap.
Ang epiklesis: ang panalanging humihiling ng pagbabago
Sa Liturhiya ni San Juan Krisostomo, na ipinagdiriwang sa parokyang ito halos tuwing Linggo, dumarating ang gitnang panalangin ng anapora pagkatapos ng mga salita ng pagtatatag. Yumuyuko ang diyakono at ang pari, at hinihiling ng pari sa Diyos na ipadala ang Banal na Espiritu sa nagtitipong bayan at sa mga handog na inilatag, at gawin ang tinapay na mahalagang Katawan ng kanyang Kristo at ang saro na mahalagang Dugo ng kanyang Kristo, at baguhin ang mga ito sa pamamagitan ng kanyang Banal na Espiritu. Sumasagot ang kongregasyon ng Amen nang tatlong beses.
Pansinin ang hugis ng hiling. Walang sinuman sa gusali ang umaangking siya ang nagsasagawa ng pagbabago. Humihiling ang pari, sa ngalan ng buong kapulungan, at ang hinihiling ay ang pagkilos ng Banal na Espiritu, ang gayunding Espiritung lumukob sa Birhen at bumuhay kay Kristo mula sa mga patay. Palaging binigyang-bigat ng teolohiyang Ortodokso ang panalanging ito, at ang epiklesis ay isa sa mga lugar kung saan magkaibang umunlad ang pag-iisip liturhiko ng Silangan at ng Kanluran sa paglipas ng mga siglo.
Praktikal ang bunga nito. Dahil hinihiling ang pagbabago sa halip na gawin ito, walang prosesong mailalarawan ang Simbahan. May pakiusap siya at may sagot. Ang nakikita ng mga mananampalataya ay tinapay at alak; ang itinuturo sa kanilang tinatanggap nila ay si Kristo mismo, buo at ganap, sa bawat piraso at bawat patak.
Ang hawak ng ibang mga Kristiyano, at ang pinoprotektahan ng bawat isa
May iba't ibang posisyon dito ang mga Kristiyano sa labas ng Ortodoksiya, at ang bawat isa ay nagtatangkang bantayan ang isang bagay na tunay ngang sinasabi ng mga sulat apostoliko. Karapat-dapat silang ilahad nang maayos, sa kanilang pinakamalakas at hindi sa pinakamahina, dahil walang natutulungan ang kartun at dahil karamihan sa mambabasa ng pahinang ito ay hinubog ng isa sa kanila. Ang sumusunod ay buod, hindi pagtutol.
Ang pagkaunawang pang-alaala, na madalas iugnay kay Zwingli at laganap sa mga kongregasyong ebanghelikal at hindi denominasyonal, ay kinukuha ang Hapunan bilang gawa ng paggunita at ng katapatan sa tipan, sumusunod sa “gawin ninyo ito sa pag-alaala sa akin.” Totoo ang pinoprotektahan nito: ang kasapatan ng iisang handog na inialay minsan para sa lahat, at ang paniniwalang hindi minamanipula ang biyaya ng ritwal. Sa likod nito ay may tamang pagkasindak sa pamahiin.
Ang aral na Reformed, sumusunod kay Calvin, ay hawak na tunay na kumakain kay Kristo ang mananampalataya sa Hapunan, hindi sa pamamagitan ng pagbaba ng kanyang katawan sa tinapay kundi sa pamamagitan ng Banal na Espiritung nag-uugnay sa mananampalataya kay Kristo kung nasaan siya. Binabantayan ng pananaw na iyon ang dalawang bagay nang sabay: ang katotohanan ng kaloob, at ang pag-akyat ng katawan ng Panginoong nakaupo sa kanan ng Ama. Hindi ito manipis na doktrina, at madalas nagsasalita nang may malaking paggalang tungkol sa Hapunan ang mga may hawak nito.
Mas malayo pa ang aral na Luterano, na pinaninindigang ibinibigay ang tunay na Katawan at Dugo sa loob, kasama at sa ilalim ng tinapay at alak, bagaman karaniwang tinatanggihan ng mga Luterano ang tawag na konsubstansiyasyon bilang pakikialam ng eskolastisismo. Ang pinoprotektahan ng posisyong iyon ay ang katuwiran ng mga salita ni Kristo sa hapag. May mahigit sa isa sa mga pananaw na ito ang dinala ng mga pormularyong Anglikano nang sabay. Si Padre Seraphim Rose, na sumusulat tungkol sa mga Kristiyanong nasa labas ng Ortodoksong Simbahan, ay tumangging ituring silang mga estranghero.
walang dahilan upang ituring natin silang lubusang nahiwalay o katumbas ng mga pagano
Padre Seraphim Rose, liham ng 27 Nobyembre 1980, sinipi sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works (Si Padre Seraphim Rose: Ang Kanyang Buhay at mga Gawa), kab. 84 (St. Herman Press, 2003)
Bakit tumitigil ang Ortodoksiya bago ang paliwanag
Naiiba ang Ortodoksiya sa lahat ng ito, at dapat sabihin ang pagkakaiba nang walang paumanhin. Hawak ng Simbahan na binabago ang mga handog, na ang nasa altar pagkatapos ng epiklesis ay hindi tinapay na may kaunting dagdag kundi ang Katawan ni Kristo, at totoo ito nang hiwalay sa pananampalataya ng sinumang partikular na tumatanggap. Tunay na hindi pagkakasundo iyon sa pananaw na pang-alaala, at tunay na hindi pagkakasundo sa salaysay na Reformed, at hindi ito natutunaw ng magandang asal.
Ngunit kasingtatag din ng pag-aatubili ng Ortodoksiya na magpaliwanag. Ang mga dokumentong pangkumpisal ng mga Griyegong Ortodokso noong ikalabimpitong siglo, lalo na ang Kumpisal ni Dositeo na tinanggap sa Sinodo ng Jerusalem noong 1672, ay humiram nga ng terminong metousiosis bilang tugon sa mga argumentong Reformed na umiikot noon. Sa pangkalahatan, nag-ingat ang mga sumunod na teologong Ortodokso na ituring ang salitang iyon bilang pagsang-ayon sa Latinong eskolastikong pagsusuri ng sustansiya at aksidente, at mas ginusto nila ang mas lumang wika ng misteryo.
Itinakda na ni San Juan ng Damasco ang tono noong ikawalong siglo. Sa kanyang paglalahad ng pananampalataya ay isinasaalang-alang niya ang tanong kung paano nagiging Katawan ang tinapay, at sumasagot siya, sa diwa, na ang Banal na Espiritu ang gumagawa nito, na lampas sa atin ang paraan, at sapat nang malaman na totoo ang salita ng Diyos (An Exact Exposition of the Orthodox Faith, IV.13). Tinatawag mismo ng Liturhiya ang mga handog na “ang mga banal na misteryo,” at hindi iyon salitang pampalamuti. Pinangangalanan nito ang hangganang pinili ng Simbahang huwag tawirin.
May pastoral na dahilan para sa hangganan bukod sa teolohikal. Ang isang paraan ay maaaring pagtalunan, pagbutihin, ipagtanggol at sa wakas ay paniwalaan para sa sarili nitong kapakanan. Ang misteryo ay maaari lamang lapitan, at lapitan sa isang tiyak na paraan, kasama ang pag-aayuno, pangungumpisal at paghahanda. Mas gugustuhin ng Ortodoksiya ang mga tumatanggap na bahagyang nanginginig kaysa mga tumatanggap na may kasiya-siyang teoriya.
Bakit hindi inaalok ang kalis sa bawat bisita
Isinasagawa ng mga Ortodoksong parokya ang karaniwang tinatawag na saradong komunyon. Ang bisitang hindi Ortodoksong Kristiyano ay hinihilinging huwag tumanggap ng mga handog. Dito nagaganap ang pinakamalaking sakit, at dapat maging tiyak tungkol sa kahulugan at hindi kahulugan nito, dahil madalas itong naririnig bilang paghatol sa pananampalataya ng bisita, at hindi naman iyon.
Sa pagkaunawang Ortodokso, ang kalis ay hindi paraan ng pagbuo ng pagkakaisa kundi tanda at tatak ng pagkakaisang umiiral na. Ang lumapit dito ay ang sabihin, sa hayag, na hawak ng isang tao ang pananampalataya ng Simbahang ito, namumuhay siya sa ilalim ng kanyang disiplina, ipinapahayag niya ang kanyang mga sakramento at kaisa siya ng kanyang obispo. Ang hilinging sabihin ng panauhin ang lahat ng iyon sa pamamagitan ng isang kilos, gayong hindi pa ito totoo, ay paghiling sa kanya na magsabi ng hindi totoo, at magiging malupit iyon bukod sa hindi totoo.
Napakaluma rin ng gawain. Noong ikalawang siglo ay isinulat ni Justino Martir na walang pinapayagang makibahagi sa pagkaing eukaristiko maliban sa naniniwala sa aral ng Simbahan, nahugasan sa paliguan ng muling pagsilang, at namumuhay ayon sa utos ni Kristo (First Apology 66). Sa loob ng maraming siglo ay pinapauwi ang mga katekumeno ayon sa pangalan bago magsimula ang anapora, at ang tawag ng diyakono na “ang mga pinto, ang mga pinto” ay nananatili pa rin sa Liturhiya.
Dapat ding sabihing hindi rin basta lumalapit ang mga Ortodoksong Kristiyano. May paghahandang nauuna sa komunyon: isang tuntunin ng panalangin, isang pag-aayuno mula sa nakaraang gabi, at sa gawaing Ruso ay pangungumpisal bago nito. Ang taong binyagang Ortodokso apatnapung taon na ang nakararaan ngunit hindi nangumpisal sa loob ng isang dekada ay nasa gayunding pila ng mga tanong gaya ng kaninuman. Hindi ranggo ng mga tao ang paghihigpit, at ang kinatatayuan ng isang tao sa harap ng Diyos ay hiwalay na bagay na ayaw pasyahan ng Simbahan.
hindi sa atin ang magtakda ng kalagayan ng mga nasa labas ng Ortodoksong Simbahan
Padre Seraphim Rose, liham ng 27 Nobyembre 1980, sinipi sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works, kab. 84 (St. Herman Press, 2003)
Ang tunay mong magagawa kung pupunta ka sa Linggo
Walang pinapaalis sa gusali, at higit pa sa ilang minuto sa kalis ang nasa Liturhiya. Sa praktika, magagawa ng isang bisita sa aming parokya sa Kovan ang lahat ng sumusunod nang walang kahihiyan, at mainam itong malaman nang maaga upang hindi maging panghuhula ang Linggo.
Kung nais mong lumapit para sa basbas sa oras ng komunyon sa halip na manatili sa iyong kinatatayuan, banggitin ito sa pari bago ang serbisyo, dahil nag-iiba ang kaugalian sa mga Ortodoksong parokya at mas madali itong ayusin kaysa biglaan.
- Manatili sa buong serbisyo, tumayo o umupo kung saan mo gusto, at umalis kapag kailangan mo.
- Magsindi ng kandila sa harap ng isang ikono at manalangin sa sarili mong salita.
- Lumapit sa dulo ng Liturhiya upang gumalang sa krus, gaya ng ginagawa ng lahat.
- Kumuha ng piraso ng antidoron, ang binasbasang tinapay na pinutol mula sa gayunding tinapay na pinagkunan ng eukaristikong Kordero ngunit hindi kinonsagra; sa mga parokyang Ruso ay karaniwang inaalok ito sa lahat ng naroroon.
- Manatili sa hapunan pagkatapos, na sa Singapore ay karaniwang mas dinadaluhan kaysa nararapat sa sermon.
- Humingi ng pakikipag-usap sa pari, sa Ingles o sa Ruso, tungkol sa anumang nasa artikulong ito.
Kung saan tayo iniiwan nito
Tunay ang hindi pagkakasundong inilarawan dito, at hindi magiging tapat ang magtapos sa pagmumungkahing iisa ang ibig sabihin ng lahat ng Kristiyano sa hapag ng Panginoon. Hindi iisa. Ang masasabi ay ang posisyong Ortodokso ay hindi pag-angking nalutas na ang misteryo, at ang sinumang Ortodoksong Kristiyanong ginagamit ang kalis bilang paraan ng pagpapanggap na nakatataas ay hindi naunawaan ang kanyang tinatanggap.
Si Padre Seraphim Rose, na dumating sa Ortodoksiya mula sa isang pamilyang Protestante sa California, ay sumulat nang nakalimbag laban mismo sa tuksong iyon sa mga nagbabalik-loob, at angkop ang kanyang babala sa paksang ito gaya sa iba. Bukas ang pinto sa Kovan tuwing Linggo ng umaga, at walang bayad ang usapan pagkatapos.
Kahit na sinasabi ito sa paraang tama ayon sa teolohiya, mali ang ugaling ito sa espirituwal
Padre Seraphim Rose, “In Defense of Fr. Dimitri Dudko”, The Orthodox Word blg. 2 (1980), p. 131, sinipi sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works, kab. 84 (St. Herman Press, 2003)