Bakit itinatanong ito ng mga tao
Karaniwang may talim ang tanong pagdating nito, mula sa isang panig o sa isa pa. May gustong magpakita na produkto ng komite ang Bibliya at maaari na itong ibaba. May gusto namang magpakita na ginawa ng Simbahan ang Bibliya at kaya't nakahihigit siya rito. Hindi masyadong sumusuporta ang mga dokumentaryong tala sa alinman sa dalawang ambisyon, na isang mabuting dahilan upang isalaysay ang kuwento nang maingat at hayaang ang mga petsa ang gumawa ng trabaho.
Ang sumusunod ay buod ng kung ano ang talagang maipapakita, kasama ang mga pinagmulan sa dulo upang masuri ito ng sinumang mambabasa. Kung saan manipis o tunay na pinagtatalunan ang ebidensya, sinasabi ito ng artikulong ito sa halip na pakinisin.
Una ang pagbasa, hindi ang listahan
Sa halos buong ikalawang siglo ay walang listahan at walang naramdamang pangangailangan para rito. Binabasa ng mga kongregasyon ang mga sulat na ipinadala sa kanila at ang mga Ebanghelyong natanggap nila, at binabasa nila ang mga ito sa Eukaristiya. Kumikilos na bilang Kasulatan ang isang aklat sa gawain nang matagal bago may makipagtalo kung Kasulatan ba ito sa prinsipyo. Inilalarawan ni Justin Martir, na sumusulat noong mga kalagitnaan ng ikalawang siglo, ang mga alaala ng mga apostol na binabasa tuwing Linggo katabi ng mga akda ng mga propeta.
Nagmula sa dalawang direksyon nang sabay ang presyur na maging tahasan. Noong dekada 140 ay naglathala si Marcion ng lubhang pinaikling koleksyon na binubuo ng isang inedit na Ebanghelyo at sampung sulat ni Pablo. Samantala ay may iba pang grupong nagpapalipat-lipat ng mga bagong akda sa ilalim ng mga pangalang apostoliko. Nang may alok nang pagbabawas at pagdaragdag, kailangan nang sabihin nang malakas ng mga simbahan ang tahimik na nilang ginagawa sa buong panahon.
Ang Muratorian Fragment, isang sirang listahang Latino na natuklasan noong ikalabingwalong siglo, ay karaniwang ipinepetsa sa huling bahagi ng ikalawang siglo, bagaman inilalagay ito ng ilang iskolar sa mas huling panahon. Sa alinmang petsa ay ipinapakita nito ang isang komunidad na may halos kumpletong Bagong Tipan, isang matibay na ubod, at ilang katiting na kawalang-katiyakan sa mga gilid.
Nagbalanse si Eusebio, noong mga 325
Ang pinakamalinaw na maagang larawan ay nasa Church History (Kasaysayan ng Simbahan) ni Eusebio ng Cesarea, aklat tatlo, kabanata dalawampu't lima. Inuuri niya ang mga aklat sa mga grupo. Kinikilala: ang apat na Ebanghelyo, ang Gawa, ang mga sulat ni Pablo, ang unang sulat ni Juan, ang una ni Pedro at, sa maingat niyang parirala, “kung tila talagang nararapat”, ang Pahayag ni Juan. Pinagtatalunan ngunit kinikilala ng marami: si Santiago, si Judas, ang 2 Pedro, at ang 2 at 3 Juan.
Itinatakwil, sa kanyang ikatlong grupo, ang Gawa ni Pablo, ang Pastol ni Hermas, ang Apokalipsis ni Pedro, ang sulat ni Bernabe, ang Turo ng mga Apostol, at muli ang Pahayag ni Juan, na itinatakwil ng ilan at ibinibilang ng iba sa mga tinatanggap na aklat. Dalawang beses lumilitaw ang Pahayag dahil iniuulat ni Eusebio ang isang buhay na hindi pagkakasundo sa halip na lutasin ito. Ganoon ang hitsura ng sitwasyon tatlong siglo matapos ang Muling Pagkabuhay: isang naayos na ubod, isang pinagtatalunang gilid, at walang konsilyo tungkol sa paksa.
Si Atanasio, Pasko ng Pagkabuhay 367
Nagpapadala ang mga obispo ng Alexandria ng taunang sulat pangkapistahan na nag-aanunsyo ng petsa ng Pascha at nagdaragdag ng pastoral na tagubilin. Ang ikatatlumpu't siyam sa mga ito, na ipinadala ni San Atanasio Dakila noong 367, ay naglalaman ng pinakamaagang nakaligtas na listahan ng eksaktong dalawampu't pitong aklat ng Bagong Tipan gaya ng pagkakatayo ng mga ito ngayon, kasama ang Pahayag. Tinatawag niya silang mga bukal ng kaligtasan at sinasabi niyang walang dapat magdagdag o magbawas sa mga ito.
Mas kawili-wili ang sulat kaysa sa reputasyon nito. Nagdaragdag si Atanasio ng ikalawang kategorya: mga aklat na “hindi nga kasama sa Kanon, ngunit itinalaga ng mga Ama upang basahin” ng mga bagong sumasapi sa Simbahan. Inililista niya ang Karunungan ni Solomon, ang Karunungan ni Sirac, si Ester, si Judit, si Tobit, ang Turo ng mga Apostol at ang Pastol. Nasa ikalawang listahan si Ester, hindi sa una.
Ang malinis na salaysay kung saan inaayos ng 367 ang lahat ay hindi nakakaligtas sa tunay na pagbasa ng sulat. Ang ibinibigay ni Atanasio ay ang makapangyarihang pasya ng isang obispo para sa sarili niyang malawak na siyudad-obispo, sa anyong nang maglaon ay napatunayang nakakahikayat sa ibang lugar. Malaki iyon, at hindi ito pareho ng isang unibersal na kautusan.
Ang mga lokal na konsilyo
Pagkatapos ay kinumpirma ng mga konsilyo, rehiyon bawat rehiyon, ang ginagamit na. Naglabas ng listahan ang mga konsilyong Aprikano sa Hippo noong 393 at sa Cartago noong 397; ang tekstong pinakamadaling masangguni ngayon ay nakaligtas sa kalipunang kanoniko ng Konsilyo ng Cartago noong 419, na ang kanon nito tungkol sa paksa ay bumabanggit kay Tobit, kay Judit, kay Ester, sa dalawang aklat ng Macabeo, sa limang aklat ni Solomon at sa Pahayag ni Juan, at nagtatapos sa pagsasabing ito ang mga bagay na natanggap mula sa mga ama upang basahin sa simbahan.
Ang Sinodo ng Laodicea sa Frigia, noong ikaapat na siglo, ay gumawa ng listahan sa ikaanimnapung kanon nito na nagbibigay ng dalawampu't anim na aklat ng Bagong Tipan at nag-aalis sa Pahayag. May kalakip na tala ng editor ang karaniwang edisyong Ingles ng mga kanon na kaduda-duda ang pagiging tunay ng partikular na kanong ito. Kabilang ang dalawang bagay na iyon sa isang matapat na salaysay, at ang pag-alis sa alinman ay isang anyo ng pagpapaganda.
Noong 692 ay kinumpirma ng Konsilyo sa Trullo, na nagpulong sa Constantinopla, ang mahabang serye ng mas naunang mga kanon, kabilang ang mga kanon ng Laodicea at ng Cartago kasama ang mga kanonikong sulat nina Atanasio, Gregorio ang Teologo at Amphilochius ng Iconium. Hindi nagkakasundo ang mga listahang iyon sa bawat punto. Sabay pa rin silang pinagtibay ng konsilyo, na may sinasabi tungkol sa kung paano dinala ng Simbahan ang tanong na ito.
Ang Pahayag, at ang mga aklat na matagal pinagtalunan
Pinakamatagal ang Apokalipsis. Pinagdudahan ito sa halos buong Silangang nagsasalita ng Griyego sa loob ng maraming siglo, bahagyang dahil ang mga grupong dumudulog dito ay nakagawa ng kakaibang konklusyon mula sa imahe nito. Ang Peshitta na Siryako, ang karaniwang Bibliya ng mga simbahang Siryako mula pa sa maagang ikalimang siglo, ay naglalaman ng dalawampu't dalawang aklat ng Bagong Tipan: inaalis nito ang 2 Pedro, ang 2 at 3 Juan, si Judas at ang Pahayag. Hindi iyon paghihimagsik. Iyon lamang ang mga aklat na natanggap ng komunidad na iyon.
Hanggang ngayon ay ang Pahayag ang tanging aklat ng Bagong Tipan na walang itinakdang lugar sa leksyonaryong Bisantino. Ganap itong kanoniko sa Simbahang Ortodokso at hindi ito binabasa sa mga pampublikong serbisyo. Kakatwa ang kombinasyong iyon kung ang kanon ay iniisip na listahang ibinoto sa iisang sesyon, at ganap itong karaniwan kung lumaki ang kanon mula sa kung ano talaga ang binabasa.
Ang mga pinagtatalunang sulat, sina Santiago at Judas at ang 2 Pedro at ang mas maiikling sulat ni Juan, ay pinagtalunan sa loob ng humigit-kumulang tatlong daang taon bago tahimik na tumigil ang pagtatalo. Pinagdudahan ang Hebreo sa Kanluran sa mahabang panahon batay sa kung sino ang may-akda. Wala sa mga aklat na ito ang pinagtalunan dahil may ayaw sa itinuturo nito; tungkol sa pinagmulan at sa sirkulasyon ang mga kawalang-katiyakan.
Higit sa isang Lumang Tipan
Ang Lumang Tipan ang kinaroroonan ng tunay na pagkakaibang nananatili hanggang ngayon. Ginamit ng Simbahang nagsasalita ng Griyego ang Septuaginta, na naglalaman kay Tobit, kay Judit, sa Karunungan, kay Sirac, kay Baruch, sa mga aklat ng Macabeo at sa mas mahahabang anyo ni Daniel at ni Ester. Si Jeronimo, na nagsasalin sa Latin noong mga taong 400, ay mas ginusto ang mas maikling pagbilang na Hebreo at inilarawan ang karagdagang mga aklat bilang kapaki-pakinabang sa pagpapatibay sa halip na sa pagtatatag ng doktrina, habang patuloy naman niyang isinasalin ang mga ito.
Sinunod ng mga Bibliya ng Repormasyon ang intuwisyon ni Jeronimo at hiwalay na inilimbag ang mga pinagtatalunang aklat bilang Apokripa; inalis ang mga ito ng karamihan sa mas huling edisyong Protestante. Tinukoy ng Konsilyo ng Trento ang mas mahabang listahan para sa mga Romano Katoliko noong 1546. Wala sa dalawa ang ginawa ng Simbahang Ortodokso. Patuloy niyang inilimbag at binasa ang mga aklat na iyon, tinatawag ang mga ito na anagignoskomena, mga bagay na binabasa, at hindi kailanman itinuring na kailangan ng ganoong pagpapakahulugan ang eksaktong pagbilang sa mga ito.
Mas malawak pa ang pagkakaiba-iba. Tinatanggap ng Simbahang Ortodoksong Tewahedo ng Etiyopia ang mas malawak na kanon na kinabibilangan ng 1 Enoc at ng Aklat ng mga Jubileo. Walang sinuman sa kasaysayang ito ang pabaya. Ipinapasa ng bawat komunidad ang talagang natanggap nito, at halos buong nakaupo ang mga pagkakaiba sa mga gilid at hindi sa gitna.
Bakit simplipikasyon ang 'nagpasya ang Simbahan'
Ito ang karaniwang salitang Ortodokso at hindi ito lubos na tama. Walang sinuman noong ikaapat na siglo ang nag-akalang kayang gawing apostoliko ng isang sinodo ang isang aklat. Ang ginagawa ng mga obispo at ng mga konsilyo ay mas mahinhin at mas kawili-wili: inuulat nila, at pagkatapos ay pinagtitibay, kung ano ang natuklasan ng mga simbahang hindi nila kayang ihinto sa pagbasa.
Pagkilala ang mas mabuting salita. Natuklasan ng isang kongregasyon sa paglipas ng mga henerasyon na may ilang aklat na nagpapakain dito, tumutugma sa pananampalatayang itinuro sa kanya at may dalang tunog ng mga apostol. Kung saan pareho ang karanasang iyon, mabilis dumating ang pagkakasundo. Kung saan hindi ito pantay, gaya ng Pahayag sa Silangan at ng Hebreo sa Kanluran, ilang siglo ang inabot ng pagkakasundo. Hindi pambatas ang hugis ng proseso. Mas malapit ito sa mabagal na paraan ng pagkatuto ng isang sambahayan kung aling aklat ang hindi kailanman umaalis sa mesa.
Si Padre Seraphim Rose, isang Amerikanong nagbalik-loob na ginugol ang buhay niya sa muling paglalathala ng mga napabayaang pinagmulang Ortodokso, ay nag-isip na ang pagbabalik at pagtingin sa kung ano talaga ang nandoon ang sentral na gawain ng sarili niyang panahon. Sa pagsulat tungkol kay San Paisius Velichkovsky, ang mongheng taga-ikalabingwalong siglo na ang mga disipulo ang nagbunga ng muling pagbangon sa Optina, doon mismo niya inilagay ang kahalagahan nito.
ibinalik niya ang pansin ng mga Kristiyanong Ortodokso sa mga pinagmulan ng Banal na Ortodoksiya
Padre Seraphim Rose, Panimula sa Blessed Paisius Velichkovsky: The Man Behind the Philokalia (Mapalad na Paisius Velichkovsky: Ang Tao sa Likod ng Philokalia) (St. Herman of Alaska Brotherhood, 1994 [1976])
Ano ang ipinapahiwatig nito, at ano ang hindi
Limitado ngunit tunay ang ipinapahiwatig na hinuhugot ng mga Kristiyanong Ortodokso. Kung narating tayo ng mga Kasulatan sa pamamagitan ng pagbasa, pagsamba at pagkilatis ng isang konkretong komunidad sa loob ng ilang siglo, hindi opsyonal na aksesorya ng Bibliya ang komunidad na iyon. Ang tradisyon ding nagdala sa mga aklat ay nagdala rin ng isang paraan ng pagbasa sa mga ito: ang kredo, ang liturhiya, ang mga komentaryo ng mga Ama.
Ang hindi sumusunod ay na nakatayo ang Simbahan sa ibabaw ng Kasulatan, o maaari niya itong itama, o may taglay siyang reserbang impormasyong ipinagkait sa teksto. Wala sa mga iyon ang inaangkin ng Ortodoksiya, at nagmamalabis ang mga manunulat na Ortodoksong umaabot sa mas malakas na pag-aangkin. Mas malapit ang relasyon sa isang saksi kaysa sa isang may-akda. Walang anuman sa talaan ng ikaapat na siglo ang makakadala ng higit pang bigat kaysa roon.
Sulit ding sabihin na hindi kailanman ang mga pagtatalo sa gilid ng kanon ang mga nagdadala ng bigat. Binasa ng bawat komunidad na binanggit sa artikulong ito ang parehong apat na Ebanghelyo at ang parehong si Pablo. Si Luther, na naglagay sa Hebreo, kay Santiago, kay Judas at sa Pahayag sa dulo ng kanyang Bagong Tipan at sumulat nang may paghamak tungkol kay Santiago sa kanyang paunang salita noong 1522, ay inilimbag ang apat na aklat. Napatunayang mas matibay ang kanon kaysa sa mga pagtatalo tungkol dito.
Kung ang kasaysayang ito ay nagpapanais sa iyong tingnan kung paano binabasa ng Simbahang Ortodokso ang aklat na tinanggap niya, sa halip na kung ano ang sinasabi niya tungkol sa sarili niya, iyon ang tamang susunod na hakbang. Si Padre Seraphim, na nagsasalita sa isang madlang Amerikano noong 1980 tungkol sa kung bakit nagiging Ortodokso ang mga Protestante, ay inilagay ang pasanin ng patunay kung saan inaakala ng parokyang ito na nararapat ito.
Kung taglay natin ang tunay na Kristiyanismo, dapat ay may bagay sa gitna natin na makikita at nanaisin ng sinumang taos-pusong umiibig sa katotohanan.
Padre Seraphim Rose, lektyur na 'Orthodoxy in the USA', The Orthodox Word no. 94 (1980), sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works (St. Herman Press, 2003), kab. 86