Ano ba talaga ang inilalarawan ng pariralang ito
Tunog malabo ang sunod-sunod na paghalili ng mga apostol hanggang sa makita mo itong nangyayari. Sa konsagrasyon ng isang Ortodoksong obispo, pumapalibot sa lalaki ang ibang mga obispo, ibinubukas ang aklat ng mga Ebanghelyo sa ibabaw ng kanyang nakayukong ulo, at ipinapatong ang kanilang mga kamay habang binabasa ang panalangin. Ang mga obispong iyon ay ginawang obispo sa gayunding paraan, ng mga lalaking ginawa ring obispo sa gayunding paraan, at gayon pabalik, lampas sa alaala ng nabubuhay, sa mga siglo, hanggang sa mga apostol.
Iginiit ng Simbahan mula pa noon na higit sa isang tao ang dapat gumawa nito. Sabi mismo ng una sa koleksyong tinatawag na Mga Kanon ng mga Apostol: “Ang obispo ay ordenahan ng dalawa o tatlong obispo.” Hinihingi ng ikaapat na kanon ng Nicea noong 325 ang lahat ng obispo ng lalawigan kung maaari, at pinakamababa ay tatlong magkakasamang nagpupulong kasama ang nakasulat na pahintulot ng mga wala, at ang pagpapatibay ay iniiwan sa metropolitano. Walang sinumang maaaring gawing obispo ang kanyang sarili, at walang iisang obispo ang maaaring gumawa ng isa pang obispo nang mag-isa.
Mas malaki ang bigat ng detalyeng iyon kaysa sa hitsura nito. Ang obispo ay hindi lalaking may nakuhang bagay na maaari niyang ipasa nang palihim. Tinatanggap siya ng isang kalipunan ng mga obispo tungo sa isang ministeryong hindi naman kanya, alang-alang sa isang tiyak na pamayanang humiling sa kanya. Maging ang aritmetika ng mga kanon ay idinisenyo upang pigilan ang anumang kahawig ng pribadong transaksyon.
Ang pagpapatong ng mga kamay sa Bagong Tipan
Tumatakbo ang kilos na ito sa buong Mga Gawa at sa mga pastoral na sulat nang hindi kailanman ipinapaliwanag, gaya ng mga kaugaliang pinagsasaluhan ng mga tao na hindi na kailangang ipaliwanag. Pinalitan ng labing-isa si Hudas sa pamamagitan ng pagpili kay Matias (Gw 1:15-26). Nanalangin ang mga apostol at ipinatong ang kanilang mga kamay sa pito (Gw 6:6). Nag-ayuno, nanalangin, at nagpatong ng kamay ang simbahan sa Antioquia kina Bernabe at Saulo bago sila isugo (Gw 13:3). Naglagay sina Pablo at Bernabe ng mga matanda sa bawat simbahan (Gw 14:23), at inutusan si Tito na maglagay ng mga matanda sa bawat bayan (Tit 1:5).
Pinakamalinaw ang dalawang talata kay Timoteo: “Huwag mong pabayaan ang kaloob na nasa iyo, na ibinigay sa iyo sa pamamagitan ng propesiya nang ipatong sa iyo ng mga matanda ang kanilang mga kamay” (1 Tim 4:14), at “Ipinapaalala ko sa iyo na muling paningasin ang kaloob ng Diyos na nasa iyo sa pamamagitan ng pagpapatong ko ng aking mga kamay” (2 Tim 1:6). May inilalarawang ibinibigay sa pamamagitan ng mga kamay. Binabalaan si Timoteo na huwag maging padalos-dalos sa pagbibigay nito: “Huwag kang magmadali sa pagpapatong ng mga kamay” (1 Tim 5:22).
Wala rito ang inihahandog bilang pilit na paghahanap ng patunay sa mga talata. Ito ang pangkaraniwang tela ng mga simbahang apostoliko, at ang tanong ay kung ang telang iyon ay nilayong magpatuloy matapos mamatay ang mga apostol, o kung katangian lamang iyon ng unang henerasyon.
Ang ipinalagay nang tama ng ikalawang siglo
Sinasagot ng henerasyong kasunod agad ng mga apostol ang tanong na iyon nang parang hindi naman ito kontrobersyal. Sa pagsulat mula Roma patungong Corinto sa mga huling taon ng unang siglo, sinabi ni San Clemente na hinirang ng mga apostol ang kanilang mga pinakaunang naging Kristiyano bilang mga obispo at diyakono, at nagbigay sila ng tagubilin na kapag namatay ang mga lalaking iyon, ibang sinubok nang tao ang hahalili sa kanilang ministeryo. Hindi siya nakikipagtalo para sa paghalili; ipinapaalala niya ito bilang isang bagay na tanggap na ng dalawang simbahan.
Si San Ignacio ng Antioquia, na sumusulat habang patungo sa pagkamartir noong mga 107, ay ipinapalagay na karaniwan na ang obispo, mga presbitero at mga diyakono sa bawat lungsod, at sinasabihan niya ang mga simbahan na huwag gumawa ng anumang bagay may kinalaman sa Simbahan nang hiwalay sa obispo. Pitumpung taon ang lumipas, hinarap ni San Ireneo ng Lyon ang mga gurong Gnostiko sa ikatlong aklat ng Against Heresies (Laban sa mga Erehiya) sa pamamagitan ng paglilista sa mga obispo ng Roma ayon sa pagkakasunod-sunod at pagtuturo kay Policarpo ng Esmirna, na tinuruan ng apostol na si Juan at narinig ni Ireneo noong bata pa siya.
Nangangailangan ng katapatan ang isang paglilinaw. Sa Bagong Tipan, ang mga salitang presbitero at obispo ay minsang ginagamit sa parehong mga lalaki — ihambing ang Gw 20:17 sa Gw 20:28, o ang Tit 1:5 sa Tit 1:7 — at pinagtatalunan ng mga mananalaysay kung gaano kabilis naging pangkalahatan ang tatlong ayos ng obispo, presbitero at diyakono. Binabasa ng Ortodoksiya ang bokabularyo ng Bagong Tipan sa liwanag ng maipapakitang ginawa ng mga simbahan sa loob ng isa o dalawang henerasyon. Ang mambabasang nakikitang masyadong mabilis ang hakbang na iyon ay nagtataas ng makatarungang tanong.
Ang pinaniniwalaang ipinapasa ng Ortodoksiya
Ang ipinapasa ay ang ministeryong apostoliko: awtoridad na mag-ordena ng ibang klero, mamuno sa Eukaristiya, tumanggap ng mga tao sa Simbahan at ipagkasundo sila, at magturo bilang saksing may pananagutan sa itinuro ng Simbahan mula pa noon. Nang hipan ni Kristo ang mga alagad at ibigay sa kanila ang Espiritu kasama ang kapangyarihang magpatawad ng mga kasalanan (Jn 20:22-23), naiintindihan ng Ortodoksiya na inihahanda niya ang isang ministeryong mahihigitan ang haba ng buhay ng mga lalaki sa silid na iyon.
Pansinin kung ano ang hindi ito. Ang biyayang gumagawa sa isang sakramento ay kay Kristo, hindi sa obispo. Hindi siya isang imbakang napuno at maaaring kunan ng takal; siya ay katiwala, at iyon mismo ang sinasabi ng mga panalangin ng ordinasyon. Hindi rin inoordenahan ang obispo sa ere: inoordenahan siya para sa isang diyosesis, isang pinangalanang pamayanan ng totoong tao, at ang obispong walang kawan ay isang kakaibang bagay na nahihirapang ilarawan ng mga kanon.
Kasunod nito, ang paghalili ay hindi tanikala ng mahika. Walang bumababa rito nang kusa gaya ng boltahe sa kawad. Ang ibinibigay ay isang komisyon sa loob ng Simbahan, at isinasagawa ito sa loob ng buhay ng Simbahan, sa ilalim ng kanyang mga kanon, may pananagutan sa ibang mga obispo at sa mga mananampalatayang agad makakapansin kung magsisimulang magturo ng kakaiba ang kanilang obispo.
Ang hindi ipinapasa
Hindi ipinapasa ang personal na kabanalan. Kailangang sabihin ito nang tuwiran, dahil dito nagsisimula ang napakaraming hindi pagkakaunawaan. Si Hudas ay isa sa Labindalawa at isinugo upang mangaral at magpagaling. Ang mga obispo sa panig ng mga Ariano ay kinonsagra ng mga kamay nang kasing-ayos ng kaninuman. Si Nestorio ay Arsobispo ng Constantinopla. Ang mga patriyarkang iconoclasta ay may hawak na tunay na mga sede sa pamamagitan ng tunay na mga ordinasyon, at ilan sa kanila ay marunong at personal na mahigpit sa sarili.
Hindi rin kusang naipapasa ang tamang aral. May mga obispong nakatayo sa linya na inalis sa tungkulin, kinondena at inekskomulga ng Ortodoksong Simbahan, at hindi pa rin siya tumitigil sa paggawa nito. Ang obispong nagsisimulang magturo ng hindi hawak ng Simbahan ay hindi pinoprotektahan ng mga kamay na ipinatong sa kanya; ang naging tugon ng Simbahan ay alisin siya. Ang tinitiyak ng paghalili ay ang tungkulin, hindi ang taong humahawak nito.
Kaya mali ang magsalita na parang ang inaangkin ng mga Ortodokso ay tungkol sa lahi. Walang naliligtas dahil lamang nasa isang talaangkanan. Mas katamtaman ang ginagawa ng linyang iyon: nangangahulugan itong may nakikita, natutunton at may pananagutang pagpapatuloy sa pagitan ng pamayanang nagtitipon sa isang bulwagan sa Kovan tuwing Linggo ng umaga at ng pamayanang nagtipon sa Jerusalem noong unang siglo, at masusuri ang pagpapatuloy na iyon.
Ang paniniwala ng mga Protestante: paghalili ng aral
Maraming maalalahaning Kristiyano ang naniniwalang ang tunay na dapat ipasa ay ang mensaheng apostoliko, hindi ang mga kamay na apostoliko, at may handa silang teksto. Sumulat si Pablo kay Timoteo: “ang mga narinig mo sa akin sa harap ng maraming saksi ay ipagkatiwala mo sa mga taong tapat na magiging karapat-dapat na magturo naman sa iba” (2 Tim 2:2). Hindi binanggit ang mga kamay. Ang pagtuturo ang binanggit. Ang linya ng mga obispong hindi na nagtuturo ng itinuro ng mga apostol, sa pananaw na ito, ay linyang tumigil nang maging apostoliko sa tanging kahulugang mahalaga.
Seryoso ang argumento at hindi ito pag-iwas. Ang kasaysayan mismo ng Ortodoksiya ang nagbibigay ng ilan sa pinakamainam nitong ebidensiya: sa ilang yugto ng ikaapat na siglo, ang nakararami sa mga nakaupong obispo sa Silangan ay Ariano o kalahating Ariano, at ang pananampalataya ay ipinagtatanggol ng isang inalis at ipinatapong si Atanasio at ng mga monghe na walang anumang tungkulin. Ang mambabasang nagtatapos mula sa yugtong iyon na walang naaayos ang mga kamay lamang ay tama ang pagkakabasa sa yugtong iyon.
Karapat-dapat ding sabihin na hindi ito kakaibahan ng mga Protestante. Maraming Protestanteng samahan, kabilang ang mga Anglikano at ilang simbahang Luterano, ang may mga obispo at pinahahalagahan ang pagpapatuloy ng tungkulin; at sasang-ayon ang bawat Ortodoksong obispo na walang halaga ang tungkulin kung pinabayaan na ang pagtuturo. Mas makitid at mas tiyak ang hindi pagkakasundo kaysa sa iminumungkahi ng karaniwang paglalagom.
Bakit pinagsasama ng Ortodoksiya ang dalawa sa halip na pumili
Isipin kung paano talaga nangatwiran si Ireneo. Umangkin ang kanyang mga katunggali ng isang lihim na tradisyong apostoliko na ipinasa sa mga inisyado. Hindi siya sumagot sa pamamagitan ng paglalabas ng talaangkanan kapalit ng doktrina; sumagot siyang hayag ang aral ng mga apostol, na kahit sino ay maaaring pumunta sa Efeso o Roma o Esmirna at alamin kung ano ang tuloy-tuloy na itinuro doon, at na ang paghalili ng mga obispo ang nagpapaposible ng pagsusuring iyon. Ang paghalili, para sa kanya, ay ang pananagutan ng aral, hindi ang kapalit nito.
Sa kabilang banda: kailangan ng doktrina ng tirahan. Kung ang aral na apostoliko ay ipinapasa ng sinumang nakaunawa nito nang tama, ang tanong kung sino ang nakaunawa nang tama ay walang paraan ng pagkakaayos maliban sa paghatol ng bawat henerasyon, at ang mga taimtim na taong nagbabasa ng iisang Bibliya ay dumarating sa magkaibang konklusyon. Kung, sa halip, isang nakikitang pamayanan ang inaatasan sa pagtuturo at maaaring panagutin dito, nagiging masusuri ang angkin at nagiging hayag ang pamantayan.
Kaya tumatanggi ang Ortodoksiya sa pagpili. Ang mga kamay na walang pananampalataya ay gumagawa ng Arianong obispo, at inaalis siya ng Simbahan. Ang pananampalatayang walang mga kamay ay gumagawa ng aral na walang mananagot, na sa praktika ay nagkakawatak-watak. Pinagsama, iisang angkin ang kabuuan nila: ang Simbahang nagpapasa ng pananampalatayang apostoliko ay iisa at tuloy-tuloy na Simbahan, at maaari kang pumunta at tingnan ito.
May isa pang hibla. Nag-oordena ang obispo, ngunit hindi siya nag-oordena nang palihim. Sa kasaysayan, ang halalan ay kinasasangkutan ng klero at mamamayan ng diyosesis, at ang sigaw ng kongregasyon na axios — karapat-dapat siya — ay nananatili pa rin sa serbisyo bilang kanilang bahagi. Ang pagpapatuloy na inaangkin ng Ortodoksiya ay dumadaan sa isang buong katawan, hindi lamang sa isang linya ng mga lalaki.
Ang tuwirang pagsasabi ng posisyong Ortodokso
Karaniwang gustong malaman ng mga nagtatanong kung ano ang ibig sabihin ng lahat ng ito tungkol sa ibang mga Kristiyano, at karapat-dapat silang bigyan ng tuwirang sagot sa halip ng madiplomasya. Hawak ng Ortodoksong Simbahan na siya ang Simbahang itinatag ni Kristo at na sa kanya ibinibigay ang mga sakramento. Hindi ito bagong paninigas o kakaibahan ng mga Ruso; ito ang tradisyonal na posisyon, at inilahad ito ni Padre Seraphim Rose, isang Amerikanong nagbalik-loob mula sa isang pamilyang Protestante, nang hindi pinalalambot.
Sa Ortodoksong Simbahan lamang ibinibigay ang biyaya sa pamamagitan ng mga sakramento
Padre Seraphim Rose, liham ng 27 Nobyembre 1980, sinipi sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works (Si Padre Seraphim Rose: Ang Kanyang Buhay at mga Gawa), kab. 84 (St. Herman Press, 2003)
At ang tuwirang pagsasabi kung ano ang hindi inaangking alam ng Ortodoksiya
Sa mismong liham ding iyon, na isinulat para sa isang katekumenong nababagabag dahil tinatawag ng mga Ortodoksong Kristiyano na erehe ang kanyang mga kamag-anak na Protestante at Katoliko, naglagay si Padre Seraphim ng hangganang kasingdami ng bahagi ng posisyong Ortodokso gaya ng pangungusap sa itaas. Ayaw niyang maghatol kung saan nakatayo ang sinumang indibidwal sa harap ng Diyos. Idinagdag niya, sa liham na iyon, na nakakilala siya ng mga taong ganap na nabago ang buhay dahil sa pagkakakilala kay Kristo, at hindi niya maitatanggi ang kanilang karanasan dahil lamang hindi sila Ortodokso.
Dalawang angkin kung gayon, at hindi nila kinakansela ang isa't isa. Ang Simbahan ay may tiyak na angkin tungkol sa kanyang sarili at kung saan ibinibigay ang mga sakramento. Wala siyang anumang inaangkin tungkol sa walang-hanggang katayuan ng Kristiyanong nasa kabilang kalye na umiibig kay Kristo, nagbabasa ng Kasulatan araw-araw, at hindi kailanman nasabihan kung para saan ang isang Ortodoksong obispo. Magkaibang tanong ang mga iyon, at malaki ang naidulot na pinsala ng paglilito sa kanila.
Kung nabasa mo ito hanggang dito mula sa isang Protestanteng pinagmulan, walang narito ang humihiling sa iyong magpasyang manloloko ang iyong pastor o walang laman ang pananampalataya ng iyong lola. Mas makitid ang tanong: kung ang pamayanang itinatag ni Kristo ay nilayong maging nakikita at tuloy-tuloy, at kung gayon, saan matatagpuan ang pagpapatuloy na iyon. Halika at tingnan kung ano ang hitsura nito mula sa loob bago magpasya. Bukas ang mga pinto sa Kovan tuwing Linggo ng umaga, at walang hihiling sa iyong pumirma ng kahit ano.
hindi sa atin ang magtakda ng kalagayan ng mga nasa labas ng Ortodoksong Simbahan
Padre Seraphim Rose, liham ng 27 Nobyembre 1980, sinipi sa Hieromonk Damascene, Father Seraphim Rose: His Life and Works, kab. 84 (St. Herman Press, 2003)